{"id":1792,"date":"2013-02-15T23:42:49","date_gmt":"2013-02-15T22:42:49","guid":{"rendered":"http:\/\/jgeo.nl\/o\/?p=1792"},"modified":"2015-02-26T11:40:50","modified_gmt":"2015-02-26T10:40:50","slug":"even-een-weetje-de-aarde-draait-dezelfde-kant-op","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/jgeo.nl\/o\/2013\/02\/15\/even-een-weetje-de-aarde-draait-dezelfde-kant-op\/","title":{"rendered":"Even een <i>weetje<\/i>: de Aarde draait dezelfde kant op&#8230;"},"content":{"rendered":"<p>&#8230;om zijn eigen als als om de zon.<\/p>\n<p>En toen werd het stil.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-uploads\/jgeo.nl\/2013\/02\/PaperArtist_2013-02-15_23-59-17.jpeg\" alt=\"\" width=\"640\" \/><\/p>\n<p>Waarom vertel ik dit? Of nee, waarom wil ik dit weten? Eigenlijk is het net zo&#8217;n vraag als of de <a title=\"De Noordpool is een zuidpool!\" href=\"http:\/\/jgeo.nl\/o\/2013\/01\/05\/de-noordpool-is-een-zuidpool\/\">Noordpool een noord- of zuidpool<\/a> is. Ik vroeg me af of we jaarlijks 364\u00bc of 366\u00bc rondjes rond onze as door de Noordpool maakten. Want 365\u00bc zijn het er in elk geval niet. (De \u00bc staat er omdat het vrijwel elke vier jaar een schrikkeljaar is.)<\/p>\n<p>Weliswaar lijkt de zon zo vaak om ons heen te draaien, maar we draaien daarbij elk jaar zelf \u00e9\u00e9n keer rond de zon. En als de aarde in tegengestelde richting rond zijn eigen as draait ten opzichte van de richting waarin ze rond de zon draait, zou de zon \u00e9\u00e9n keer vaker rond de aarde lijken te draaien dan de aarde rond zijn eigen as. En draaien ze dezelfde kant op, dan is het er \u00e9\u00e9n minder.<\/p>\n<p>Het blijkt het laatste te zijn: vanaf de Poolster gezien draait de aarde tegen de wijzers van de klok in rond de zon, en ook rond zijn eigen as, waarbij dat laatste 366\u00bc keer sneller dan het eerste gaat. Zou de aarde niet rond zijn as draaien, dan zou jaarlijks de zon \u00e9\u00e9n keer in het westen opkomen en in het oosten onder gaan. En vanwege zijn eigen draaiing komt hij ruim 366 keer in het oosten op en gaat in het westen onder. Trek daar die ene keer van af, en je komt uit op 365 keer per jaar, en eens in de vier jaar eentje meer.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" src=\"http:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-uploads\/jgeo.nl\/2013\/02\/PaperArtist_2013-02-16_00-10-36.jpeg\" alt=\"\" width=\"640\" \/><\/p>\n<h2>Dezelfde kant op dus&#8230;<\/h2>\n<p>Logisch, want we zijn met zijn allen -wij, en al die andere planeten in ons gezellige Zonnestelsel- uit een wolk gas en stof ontstaan, en gaan samenklonteren, waarbij de wet van behoud van impulsmoment gold, en elke planeet, of stukje daar van, steeds sneller rond zijn draaiingsas is gaan draaien naarmate het daar dichte bij kwam. Denk aan en ballerina, of ga met je armen en benen uit elkaar op een bureaustoel zitten, begin rond te draaien, en trek armen en benen langzaam samen: je gaat dan steeds sneller ronddraaien. De wolk draaide een bepaalde kant op, en de huidige delen daarvan doen dat nog steeds; allemaal in dezelfde richting.<\/p>\n<figure id=\"attachment_1801\" aria-describedby=\"caption-attachment-1801\" style=\"width: 400px\" class=\"wp-caption alignright\"><a href=\"http:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-uploads\/jgeo.nl\/2013\/02\/sun_earth_gears.gif\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\" wp-image-1801\" title=\"sun_earth_gears\" src=\"http:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-uploads\/jgeo.nl\/2013\/02\/sun_earth_gears.gif\" alt=\"\" width=\"400\" height=\"315\" srcset=\"\/o\/wp-uploads\/jgeo.nl\/2013\/02\/sun_earth_gears.gif 400w, \/o\/wp-uploads\/jgeo.nl\/2013\/02\/sun_earth_gears-300x236.gif 300w\" sizes=\"auto, (max-width: 400px) 100vw, 400px\" \/><\/a><figcaption id=\"caption-attachment-1801\" class=\"wp-caption-text\">Het tandwiel van de zon heeft hier twee keer zo veel tanden als dat van de aarde. Maar bij elk rondje dat de aarde rond de zon maakt, draait ze ten opzichte van de omringende sterren 3 keer rond haar as. In dit plaatje althans. In het echt zijn dat er 365\u00bc, maar in het echt heeft de zon naar verhouding ook meer tanden.<\/figcaption><\/figure>\n<p><a name=\"animation\" ><\/a>Handig ook, voor planetariumbouwers: pak een groot tandwiel, prik een zon op de as, en laat om dat tandwiel een 366 keer kleiner tandwiel lopen. Op de as van dat kleine tandwiel prik je een Aarde, en die ziet vervolgens de zon 365 keer opkomen en ondergaan, elke keer dat ze een rondje rond het zonnewiel draait. De juiste kant op.<\/p>\n<p>Nu ik dit weet kan ik verder nadenken over waarom de kortste dag niet de dag is waarop de zon het laatst opkomt en het vroegst onder gaat.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8230;om zijn eigen als als om de zon. En toen werd het stil. Waarom vertel ik dit? Of nee, waarom wil ik dit weten? Eigenlijk is het net zo&#8217;n vraag als of de Noordpool een noord- of zuidpool is. Ik vroeg me af of we jaarlijks 364\u00bc of 366\u00bc rondjes rond onze as door de &hellip; <a href=\"https:\/\/jgeo.nl\/o\/2013\/02\/15\/even-een-weetje-de-aarde-draait-dezelfde-kant-op\/\" class=\"more-link\">Continue reading <span class=\"screen-reader-text\">Even een <i>weetje<\/i>: de Aarde draait dezelfde kant op&#8230;<\/span> <span class=\"meta-nav\">&rarr;<\/span><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1799,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_s2mail":"yes","footnotes":""},"categories":[11],"tags":[63,64,65,59],"class_list":["post-1792","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-overpeinzingen-2","tag-astronomie","tag-licht","tag-maan","tag-zon"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1792","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1792"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1792\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3407,"href":"https:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1792\/revisions\/3407"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1799"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1792"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1792"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/jgeo.nl\/o\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1792"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}